WESPEN & MUGGEN

Alles over de wesp en mug


 

MUGGEN

 

Wereldwijd zijn er wel 3500 soorten muggen, maar bij ons komen ongeveer 25 families voor. De muggen waar wij het vaakst last van hebben, komen uit dezelfde klasse als de wespen; namelijk de insecten. De biologische orde is als volgt:

Een mug is een primitieve versie van een vlieg en heeft een klein, dun en fragiel lichaam. Muggen hebben zes dunne pootjes, meestal twee veer-achtige antennes waarmee zeer goed geur waargenomen kan worden en een kleine kop met vaak zichtbare zuigsnuit, waarmee ze bloed opzuigen / prikken. Niet alle muggen kunnen trouwens steken.

De bekendste soort mug in Nederland is de steekmug, ookwel prikmug genoemd, waarvan ongeveer 25 soorten bestaan. Dit is de mug die ons prikt en lastig valt.

 

De steekmug / prikmug

mug_op_huid

Foto: mug op de huid

Steekmuggen / prikmuggen hebben een lange steeksnuit, zes lange poten en doorzichtige vleugels, die in rust langs het lijf naar beneden worden gehouden. Ze zitten vaak met het achterste paar poten opgetild. De steekmug heeft een soort injectienaald voor op de kop, waarmee ze prikken en bloed zuigen. Kenmerkend bij een aantal prikmuggen is dat als ze op een muur of plafond zitten, ze hun achterpoten in de lucht houden. Mannetjes bijten niet, alleen de vrouwelijke muggen leven van bloed.

Vrouweljke steekmuggen hebben bloed nodig als krachtvoedsel om eitjes te kunnen leggen. Het zijn dus enkel de vrouwelijke muggen de bijten, de mannen niet. Wanneer een mug steekt, brengt ze haar steekinstrument als een injectienaald in de huid van het slachtoffer. Eerst zal ze een gaatje boren, waarna ze speeksel in die opening spuit. Zo wordt het stollen van het bloed tegengegaan en kan het diertje het bloed beter opzuigen. Want als het bloed stolt, zou haar zuigkanaal verstopt kunnen raken. Verder geeft ze ook nog een prikkelende stof af, die het bloed makkelijk naar de prikwonde laat toestromen. Die stof veroorzaakt de jeuk en de rode bultjes. De stoffen die de mug bij ons inbrengt zijn op zich weinig gevaarlijk, tenzij ze ziektes bevatten (zoals malaria, gele koorts, knokkelkoorts en elefantiase). Meestal zijn die ziektekiemen dan afkomstig van personen die eerder door die mug zijn gebeten, op deze manier kunnen muggen dus ziektes verspreiden en zelf epidemieen veroorzaken.

Omdat de huid van mensen dun is en weinig haren heeft zullen muggen mensen eerder steken dan dieren zoals hond of kat. Sommige mensen hebben meer last dan anderen. Entomologen (insektenkenners) denken dat het iets te maken heeft met de persoonlijke geur. Maar echt weten doen ze het niet De muggen voelen zich aangetrokken tot alles wat zwart of donker gekleurd is. Om die reden zullen gebruinde types voor de mug aantrekkelijker zijn dan bleekgezichten. Overdag zitten de muggen heel stil in hoekjes aan de kant, aan de onderzijde van bladeren of op het plafond. Ze zoeken liefst een plekje op waar het enigszins donker is. In de warme zomermaanden en de herfst zijn ze er met grote aantallen. De bevruchte vrouwtjes overwinteren op vochtige plaatsen zonder tocht, dus in kelders, kruipruimten, spouwmuren, regentonnen, spleten, kieren en nestkastjes.

De Grote Steekmug wordt in het Nederlands ook wel de Ringelmug genoemd, vanwege de fraai geringelde pootjes. Hij is verwant aan en lijkt ook sterk op de beruchte malariamug die bij ons (nog) niet voorkomt.

mug_schematisch

Een regendruppel is vele malen zwaarder dan een mug, maar hoe kunnen allerlei muggensoorten dan toch door de regen vliegen? En wat gebeurt er als een mug een regendruppel op hem krijgt? Niet zo veel, want de mug is erg elastisch en licht en door de regendruppel zal hij een stuk naar beneden worden geduwd, waarna hij onder de druppel weg kan vliegen. Het muggenlijf buigt mee met de druppel en breekt dus niet. Echter, als een mug dicht bij de grond vliegt en er komt dan een druppel bovenop, dan zal de mug tegen de grond te pletter slaan en dood zijn.

 

Tijgermug

De tijgermug is een kleine mug (5 - 6 millimeter) en zwart van kleur met witte streepjes op de poten en op het lijf van de mug. De tijgermug komt oorspronkelijk niet voor in Nederland en in Europa, maar komt uit Azië. Inmiddels is de tijgermug naar Europa gekomen, meegevoerd in exportproducten. In Nederland is de tijgermug rond 2005 voor het eerst ingevoerd en dat ging dan vooral via zogenaamde 'Lucky Bamboo' (dit zijn van die gekrulde sierplanten / stengels). In 2010 zijn ook tijgermuggen ontdekt die met import van gebruikte banden in Nederland zijn gekomen. De tijgermug is agressief en leeft het liefst in groepen. Als je wordt aangevallen door tijgermuggen is dat vaak ook met een groepje muggen. De steken kunnen zeer pijnlijk zijn en bovendien kan de tijgermug ook allerlei ziektes en virussen overbrengen. In Nederland is de overlast NU NOG gecentreerd rondom de bedrijven die in Nederland werken met Lucky Bamboo (het plantje verder opkweken) en rondom die bedrijven. De tijgermug is dus nog niet volledig verspreid in Nederland en eigenlijk moeten we ook willen voorkomen dat deze inheemse mug bij de natuur in Nederland gaat horen zoals bijvoorbeeld in Italië al het geval is. In Italië is de tijgermug ongeveer 10 jaar eerder ingevoerd en juist in Italië is deze mug een landelijk probleem. Ook in het oosten van de Verenigde Staten (USA, Amerika) is de tijgermug actief en zorgt deze voor grote overlast. Ook in Nederland zou de tijgermug voor veel meer problemen kunnen gaan zorgen als deze muggensoort zich hier ook definitef vestigt.

In 2013 zijn tijgermuggen aangetroffen in Lelystad / Flevoland. Het betreft een bedrijf dat handelt in autobanden en gelukkig zijn de tijgermuggen vooralsnog alleen op het terrein van die handelaar aangetroffen en zijn er nog geen meldingen van tijgermuggen elders in Nederland.

 

Langpootmug

 

langpootmug

Foto: langpootmug

Een andere muggensoort die in Nederland veelvuldig voorkomt is de langpootmug. Wij kennen allemaal de mug zoals hier links en onder op de foto's is afgebeeld, maar de langpootmug leeft het grootste deel van zijn leven als rups / larf. Langpootmuggen kunnen niet steken en ze leven maar enkele dagen als mug. Daarvoor zijn de dus larf. Als ze mug zijn, zijn de eigenlijk alleen bezig met de voortplanting.

Langpootmuggen hebben een enkel paar vleugels en het zijn slechte vliegers. Deze muggen komen wel op het licht af en je ziet ze in de zomer vaak 's avonds fladderen rond een lichtbron. Overdag houden langpootmuggen zich rustig en zitten ze in de planten.

Zoals gezegd leven de langpootmuggen maar enkele dagen en kunnen ze niet steken of prikken. Ze eten in die periode alleen wat nektar uit planten en zijn bezig met de paring.

Een langpootmug (vrouwtje) kan ongeveer 200 eitjes leggen. Dit doen ze in tegenstelling tot de steekmug niet in het water, maar in vochtige grond / zand. De eitjes komen na ongeveer twee weken uit en dan zijn de larven (ookwel: emelten) van de langpootmug geboren.

De larf van de langpootmug is enkele centimers groot, grijs van kleur en een echte veelvraat. Ze eten alles wat ze tegenkomen. Gewassen lopen grote schade op door de muggenlarven die alles kapot vreten. Maar ook kan de larf gras (de wotelhals) eten waardoor soms complete voetbalvelden of golfbanen kapot gevreten worden en opnieuw moeten worden aangelegd. Die velden hebben dan grote bruine plekken waar geen gras meer groeit.

Ook de larf (emelt) zul je overdag weinig zien omdat ze, net als de langpootmug zelf, vooral 's nachts actief zijn.

langpootmug_vooraanzicht

Foto: langpootmug van voren

 

 

Muggen en licht

Komen muggen op licht af of is dat een fabel? Het is een fabel dat muggen op licht afkomen. Alleen warmte (dus ook lichaamswarmte) en geur trekken muggen aan. Geur kan muggen ook afstoten, bijvoorbeeld citroengeur of DEET. Je hoeft 's avonds dus niet voorzichtig te zijn met het uitdoen van de lampen om muggen te voorkomen, want muggen komen niet op het licht af. Wel komen de muggen mogelijk af op je lichaamsgeur of lichaamswarmte. Hang horren in de ramen om te voorkomen dat de muggen in je slaapkamer komen.